Waarom wij Insights Discovery gebruiken
Insights Discovery: wij werken er graag mee. En met succes. Mensen zijn enthousiast, soms zelfs opgelucht. Ze hebben inzicht gekregen, in zichzelf en in de ander. En dat geeft perspectief. In plaats van dat ‘het gewoon goed werkt’, ‘of er nou eenmaal niet zo’n klik is’, voelen ze nu meer invloed en betekenis. Werken met typologieën geeft ze handvaten om op zichzelf te kunnen reflecteren en experimenteerruimte om communicatie te verbeteren.
Voorkeuren in plaats van vast types
Toch is er veel kritiek. Vanuit de wetenschappelijke psychologie wordt er soms zelfs met afschuw gekeken naar hoe instrumenten als deze op grote schaal worden ingezet. Want: “Je kan mensen niet indelen in 4 kleuren”.
Persoonlijkheidskenmerken zijn genuanceerd: een mens is niet introvert of extravert, maar beschikt over een bepaalde mate van introversie of extraversie. Net zoals mensen niet groot, óf klein zijn, maar een bepaalde lengte hebben en daarmee eerder als klein of groot te beschrijven zijn. Hier bovenop kunnen persoonlijkheidskenmerken per situatie anders tot uiting komen. Mensen dan wél indelen in het één of het ander, is beperkend en leidt tot hokjesdenken (daarover straks meer).
Onze ervaring: dit is een geluid wat tijdens een trainingsdag wel eens naar voren komt: “ik herken me in allebei wel!”. Super logisch, daarin hebben de persoon en de wetenschap ook helemaal gelijk. Waar het om gaat is dat je een voorkeur hebt. Zeker bij spannende momenten, of juist in gewoontes, komt deze voorkeur naar voren. Dit is iets waar je op terugvalt en jou kenmerkt. Dat is heel prettig voor jezelf en je omgeving om te weten, want zo kun je erop inspelen.
Is Insights Discovery wetenschappelijk onderbouwd?
“Instrumenten als Insights Discovery zijn als testinstrument niet beoordeeld door COTAN”.
COTAN is een instelling die toetst of psychologische testen betrouwbaar en valide genoeg zijn om er uitspraken op te baseren. Dit is ontzettend belangrijk en waardevol werk! Wij hechten hier als assessmentbureau veel waarde aan. Want met een assessment beoordeel je een persoon en doe je voorspellingen over de toekomst. Daar heb je goede instrumenten voor nodig.
Onze ervaring: Een tool is iets anders dan een wetenschappelijk onderbouwde test. In mijn ogen pretendeert Insights niet dat zij een persoonlijkheidstest aanbieden. Ze spreken dan ook niet van testresultaten, maar profielen. Het is niet de waarheid. Wij gebruiken Insights Discovery dan ook niet als instrument om te beoordelen of voorspellingen te doen. We gebruiken het om inzicht te geven en laten het aan de persoon en het team zelf hoe zaken tot uiting komen. Overigens geeft Insights Discovery aan wel getoetst te zijn door andere instanties en geven ze aan dat hun tool niet inzetbaar is voor werving en selectie.
Over het gevaar van in hokjes denken en misbruik
“Je stimuleert mensen in hokjes te denken, mensen worden zelfs benadeeld als gevolg hiervan”.
Er zijn verhalen dat door iemand een kleur te geven (grappig genoeg is dit altijd blauw), iemand niet meer wordt geaccepteerd of dingen worden ontzegd, zoals leidinggeven. Ook lees ik dat mensen zich kunnen verschuilen achter de kleur: “ik kan geen administratie bijhouden, want ik ben nou eenmaal geel”. Niet handig.
Onze ervaring: mensen hebben hokjes nodig om de wereld te begrijpen. Iets wat heel lastig te begrijpen is – persoonlijkheidskenmerken en communicatie – maakt Insights door het eenvoudig te maken, veel beter behapbaar. Dit helpt mensen om open over zichzelf zijn, ze kunnen makkelijker aangeven wat ze herkennen en wat niet. Verder, het volgen van de communicatie do’s and don’ts per type – ook al is het vrij generiek – kan al heel veel opleveren. Dan is het natuurlijk eerst aan de trainer en aan de mensen zelf om daar per persoon nuance in aan te brengen. En soms is dat lastig. Omdat een profiel vaak goed aansluit bij hoe iemand zichzelf ziet of wordt gezien, kan je het te snel aannemen als de waarheid. We merken dan bijvoorbeeld dat alle ‘rode types’ op zo’n dag opeens als hetzelfde worden gezien. Maar de ene rooie is de andere niet! En om dat duidelijk te maken, doen we altijd een opdracht met mensen met dezelfde eerste kleur. Ja, ze hebben overeenkomsten, maar ook nog altijd verschillen. Als trainer is het jouw taak om dit duidelijk te maken en ruimte te bieden voor nuances.
Conclusie
Insights Discovery is een fijne tool om ruimte te maken voor zelfinzicht, het gesprek op gang te brengen en communicatie te verbeteren. Het is iets waar mensen vaak om moeten lachen en soms moeten huilen. Het is een tool die gesprekken kan openen. En dat is echt stap 1 om teamdynamiek te verbeteren. Het zorgt voor verbinding.
Voorwaarde voor het succes is wel dat het goed wordt begeleid, zodat mensen begrijpen waar het voor bedoeld is. De situaties waarin mensen niet meer worden geaccepteerd op basis van hun voorkeur, zijn in mijn ogen grote ‘red flags’ voor onbegrip. Dat lijkt mij geen kwestie van de schuld van een tool, maar tekenend voor de heersende cultuur. Daarom heb je als trainer een grote verantwoordelijkheid om goed te onderzoeken wat er speelt in een team, en om de tool goed in te leiden en uit te leggen. En die verantwoordelijkheid ligt ook bij HR en de leidinggevende, als de trainer uit beeld is. Nogmaals: een instrument als dit is niet de waarheid, het is een leidraad, dient als ondersteuning en gespreksopener. En zo dient het ook gebruikt te worden. Op dat vlak ben ik het 100% eens met de wetenschappelijke psychologie, het is erg kwalijk als mensen op basis van deze instrumenten worden beoordeeld
Verschoor & Oudshoorn, juli 2025 - Karen Kustermans
Reageren? Neem hieronder contact op met Karen.